Vorige week gaven we voor het eerst de training ‘Jouw Agile Leiderschap Canvas’. De training die we gaven omdat wij ‘m wilden geven. Ik geloof dat als je dingen helemaal op jouw manier doet, dat ze dan de beste uitkomst hebben. En dat was ook zo.

De cocktail van trainers

Ik gaf de training samen met Barbara en Joost. Mensen die ik heb leren kennen vanuit de inhoud van Agile leiderschap. Vanuit de community die we opbouwden een aantal jaar geleden. Joost die sterk is op de inhoud en de theorie en bovendien erg sterk is op het proces en de voortgang. Onze eigen Scrummaster. Ik noem hem ons ‘blauwe geweten’, terwijl hij veel meer is dan dat. Barbara brengt de groene energie mee. Dubbel groen zelfs. Groen want ze is wandelcoach. Ze komt graag in de natuur. Daarom deden we een wandeling over de heide aan het begin van de middag. En een visualisatieoefening. Dingen die ik nooit in een training gestopt heb en wat ik ook nooit zou doen. En daarom vond ik het zo mooi dat het er nu wel in zat. Daarmee brengt zij ook het groene, het empathische mee. Het gevoel. En ik zit daar dan met m’n gele creativiteit en oranje/rode actie. Samen met mijn kennis over persoonlijk leiderschap en gedrag en mijn ervaring als trainer.
Ieder brachten we onze inhoud, onze ideeën en onze aanpak. Vanuit een gemeenschappelijke visie op wat we deze dag wilden brengen. Een perfecte cocktail die door de deelnemers ook erg gewaardeerd werd. Ze gaven ons als trainers een 8,7.

Een locatie weg van de zakelijkheid

Tijdens het ontwerpen van de training hadden we het over de locatie. Eigenlijk wilden we echt een mooie locatie. Met ruimte en rust. En Barbara wilde natuurlijk groen er omheen. Niet massaal. Niet in een ‘vergaderfabriek’. Nee, we wilden een authentieke locatie weg van de zakelijkheid. En ook fysiek een stuk weg van de dagelijkse hectiek. Dus kwamen we bij De Deelgenoot uit in Empe. En die locatie werkte perfect. De locatie kreeg zelfs een 9,3!

Twee van de deelnemers gaven bij binnenkomst al aan dat ze al helemaal tot rust waren gekomen doordat het laatste stuk van de route door de weilanden meandert.

Maar waar gaat het nou over?

Maar wat hebben we nou eigenlijk gedaan? Doordat de termen ‘Agile’ en ‘Leiderschap’ in de titel staan schrikt het best wat mensen af. Deels terecht, grotendeels onterecht. Daarom schreef ik een blog op onze communitywebsite getiteld ‘Iedereen is een Agile leider‘. Niet omdat ik vind dat nu zomaar iedereen zich moet inschrijven voor die training, maar omdat wij wel het idee hebben dat deze voor veel mensen relevant kan zijn. Want de Agile uitgangspunten gelden overal en met het wegvallen van het traditionele lijnmanagement is iedereen een leider. En dat je jezelf continu moet blijven ontwikkelen was zes jaar geleden al bekend. Dat is trouwens ook hartstikke agile. Jezelf in kleine iteraties blijven ontwikkelen. Je bent immers continu een ‘viable product’. Nou goed, je leest er hier meer over.

Op 27 september gaan we de training weer geven. En deze wordt met het verwerken van de aandachtspunten uit de evaluatie nóg weer leuker en beter dan de overall 8,2 die we nu kregen. Zie ik je daar? Ik heb er nu al ontzettend veel zin in.

Groeten,

Frank

Verder lezen

Er zijn eindeloos veel manieren om organisaties en processen in te richten. En die worden allemaal toegepast. Of er wordt gezegd dat ze worden toegepast. Maar welke vorm ook in de mode is, de basis blijft altijd dezelfde.

Tien jaar geleden viel het me op dat organisaties telkens werden gereorganiseerd op zoek naar het ideale model. Om vervolgens tot de conclusie te komen dat het model niet werkte en er weer doorgeschakeld werd naar een nieuw model. In de loop der jaren heb ik bij dezelfde organisatie het model heen en weer georganiseerd zien worden. Ik schreef een blog in 2011 over mijn verwondering. Wat mij vooral opviel in organisaties was dat er wel een mooi plaatje getekend werd van de nieuwe organisatie, maar dat de werkelijke implementatie niet volledig doorgevoerd werd. Niet gek dat het uiteindelijk niet werkte, dus. Een organisatie werkt ondanks de processen, niet dankzij, zeg ik de laatste tijd vaak.

In 2013 schreef ik over de verandering van verandering. De eerste tien jaar van mijn carrière hield ik me vooral bezig met het inrichten van processen en de ondersteunende systemen daarvoor. Maar ik kwam erachter dat je daar geen organisaties mee verandert. De werkelijkheid is niet in processen en systemen te vatten. In de blog maakte ik impliciet excuses voor mijn zwart-witte benadering van de werkelijkheid.

Zo geldt dat ook voor de rollen in het team. Vanuit het Taylorisme stopten we mensen de afgelopen 100 jaar in functies, waarmee we het werk in hokjes indeelden. Maar we passen niet in hokjes. Zelforganiseren (niet te verwarren met zelfsturen) is veel natuurlijker. Werk oppakken niet omdat in je functieomschrijving staat, ook niet omdat het proces dat voorschrijft, maar veel meer kijken naar de waarde voor de klant, dingen doen die bij je passen, waar je goed in bent, die je leuk vindt. Elkaar de bal toespelen. Want wat voor jou heel vervelend is, kan voor de collega naast je een leuke uitdaging zijn. Ook in de (oudere) Agile boekjes wordt te veel aandacht besteed aan skills en te weinig aan motivatie. Terwijl we allemaal echt allang weten dat mensen pas echt productief worden als ze aangesproken worden op hun drijfveren.

Met Bas Poppe had ik het in podcast 008 over hoe organisaties ingericht worden en zouden moeten worden. Wij verbaasden ons over hoe het gaat en hoe het telkens weer mis gaat. Het leiderschap heeft hier een belangrijke taak in door er op een dienende manier te zijn voor de medewerkers. Met Henk Jan Kamsteeg, expert in leiderschap en dan vooral dienend leiderschap, sprak ik in podcast 016 over dit thema. Ook spraken wij kort over diversiteit en inclusiviteit (Henk Jan zijn boek over inclusief leiderschap is inmiddels gepubliceerd en staat op plek 22 bij Managementboek), waar ik nog dieper op in ging met Erleyne Brookman in aflevering 025. Over het belang van gelukkig werken had ik het met Martine Behrens in aflevering 018.

Wat betekent dit alles dan voor jou? Vier tips. En dan nog eentje.

1. Bouw aan je eigen werkelijkheid

We zitten boordevol aannames. Check deze. ‘De waarheid’ is maar een perspectief. Kijk niet in je functieprofiel wat je moet doen, of in het werkproces hoe je dat moet doen, maar kijk naar het grotere geheel, naar de strategie en naar de klant. Je functieprofiel klopt niet, het proces ook niet. Je werkt in een team. Dat kan multidisciplinair zijn, maar dat hoeft helemaal niet. En misschien werk je niet eens in een team, maar op een afdeling. Maakt ook allemaal niet uit. Je hebt een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Dat is van waaruit je werkt.

2. Stel bij

In Scrum is veel aandacht voor de pijlers ‘inspect & adapt’. Kijk telkens hoe de werkelijkheid zich ontwikkelt en pas je daar op aan. Laat eerdere plannen los als blijkt dat ze niet meer passen. Dat betekent heus niet dat je moet gaan werken in afgebakende sprints van twee weken. Dat kan ook op een Kanban-manier waarbij je kijkt naar de werkelijkheid van dat moment en aanpast op de dingen die gebeuren. Of verzin je eigen manier. Kijk in de verschillende methodieken naar wat voor jouw team of organisatie relevant is en laat je niet beperken tot de regels uit dat ene boekje. Zelfs niet als dat boekje voorschrijft dat je al die regels moet toepassen. De boekjes hebben geen gelijk. De realiteit heeft gelijk.
Experimenteer met werkwijzen, met oplossingen en met gedrag. Kijk wat werkt. Leer van wat goed gaat en zeker van wat fout gaat. Laat dingen ook fout gaan (vertrouwen en veiligheid zijn daar voor uiteraard vereist).

3. Werk samen

In je eentje kom je niet ver. Zeker niet in de huidige complexe markt. Problemen los je niet in je eentje op. Ook al staat het in je functieprofiel, het proces of het plan. Werk samen en stem af. Niet eindeloos overleggen en agenda’s aan elkaar opsommen. Vraag en geef hulp. Speel elkaar de bal toe en realiseer klantwaarde. Zoek de creativiteit van het groepsproces en van het andere perspectief op. Doe dat ook door aandacht te hebben voor diversiteit en inclusiviteit.
En betrek de stakeholders. Haal je klant en je leverancier naar binnen. Kijk elkaar eens aan, schud elkaar de hand (zodra dat weer mag). Haal de schuttingen naar beneden.

4. Stop met zeuren

Heb je dan nog ergens houvast aan? Een van de vele rare eigenschappen van mensen (mensen zijn rare dieren) is dat we graag kaders hebben. We willen graag weten wat er van ons verwacht wordt. We willen succesvol zijn. Maar stop ons in een hokje en we gaan piepen over de kaders. Want we willen autonomie. Sowieso vindt ons brein het leuker om te zien wat er niet goed gaat dan wat wel goed gaat. We houden van drama. Want als we pijn en gevaar vermijden, dan overleven we. Terwijl de groei juist zit achter de pijn.
Zeur niet over wat er allemaal niet is. Over de papieren werkelijkheid. Over mislukte plannen. Kijk naar wat wel kan. Maak het leuk voor jezelf. Open het gesprek, bespreek je twijfels en inzichten met anderen. Stel zaken ter discussie en bouw aan oplossingen.

+1. Benoem verantwoordelijkheden (en handel daar naar)

Ondanks alle processen, functies en plannen wordt een heel belangrijkste stap maar al te vaak overgeslagen. De basis van alle methodieken is een rolverdeling. En ja, ik zeg net ongeveer dat alle functieprofielen en procesplaten in de prullenbak mogen, maar dat is allerminst een vrijbrief om geen verantwoordelijkheden te benoemen. Het mooie van alle methodieken waar ik kennis van heb is dat ze beginnen bij het benoemen van de verantwoordelijkheden. Maak het simpel. Wat gaan we doen? Wie doet wat? Wie bepaalt wat? Wanneer is het af? Wie bepaalt of het inderdaad af is (en voldoet)? Wie kan de stekker eruit trekken? Dus wie is de opdrachtgever, Project Executive, Product Owner of business owner, de projecteigenaar of gewoon de baas? Dat is niet de projectleider, zeker niet de Scrum Master, ook niet per se de teamleider en ook niet dan maar de directeur. Heel veel rollen worden benoemd en beschreven, maar de meest essentiële rol wordt te vaak niet duidelijk benoemd. Dan is ‘het MT’ verantwoordelijk. Of dat project is gewoon super belangrijk voor de klant. Maar wie stuurt bij? Wie hamert af?

Want zeker in de luxe en erg wenselijke situatie dat er een erg betrokken team zit, wordt er vaak allerlei werk opgepakt dat voorbij komt. Als er een vraag is, wordt er gedraaid. U vraagt, wij draaien. Maar de focus draait mee. Vandaag dit, morgen dat. Alles is belangrijk. Want de klant, of de baas, of de lieve collega vraagt iets. Dus er worden tien dingen half gedaan met het gevolg dat aan het eind van de dag niets af is. Wie bepaalt de prioriteit als er nieuw werk bij komt? Wat wordt er wel afgemaakt?

En als je dat dan hebt uitgezocht, zet die persoon dan ook in die rol. Rapporteer over de voortgang, leg uit waarom het plan weer anders wordt, vraag om duidelijkheid i prioriteit en richting en presenteer het eindproduct. Krijg goedkeuring en vier dat.

Aan de bak. Het is niet moeilijk. En als het dat wel is, kijk er dan nog eens naar. Houd bovenstaande punten in je achterhoofd. Ga hiermee aan het werk. Dat is jouw verantwoordelijkheid. Van niemand anders.

En als je de smaak te pakken hebt, lees dan bovenstaande en de onderliggende teksten in samenhang terug in mijn boek ‘En nu wij!‘ of, vanuit de Agile context geschreven, in ‘En nu Agile?‘

Veel plezier.

Groeten,

Frank

NB: Het gaat natuurlijk niet alleen om klantwaarde. We zouden veel meer aandacht moeten hebben voor werkelijk duurzaam organiseren. Natuurlijk! Organiseren, noemt Jan Wognum dat. Ik sprak hem hier over in podcast 039.

En nu wij! – het boek

In dit boek vertaal ik de inzichten uit mijn eerste twee boeken naar de organisatiecontext. Welke ontwikkelingen zorgen ervoor dat je als organisatie moet veranderen? Hoe haal je intrinsieke motivatie naar boven, geef je ruimte aan ieders perspectieven zonder deze te laten verblinden en waar moet je in je organisatie rekening mee houden om voor je medewerkers én je klanten relevant te blijven? En wat moet je dan doen om dit alles ook werkelijk georganiseerd te krijgen?

€20,00

Winkel nu

Drie weken geleden werd mijn LinkedIn timeline overspoeld met nieuws over het nieuws dat er een nieuwe Scrum Guide is. En daar gingen mensen hun mening over geven. En daarover dan weer een mening. Ik schreef als gastblogger voor P&O Partner al meerdere keren over wat Agile betekent voor organisaties, en zeker voor HR. Ondanks dat ik geen Agile specialist ben en zeker geen Agile fetisjist, ben ik wel fan van de Agile mindset en het Agile gedachtengoed. Ik schreef zelfs een boek over wat Agile voor gevolgen heeft en kansen biedt voor jou en je organisatie. Dus ik ben eens gaan kijken wat ik van deze update vind.

Scrum wordt steeds breder toegepast. En hoe je het ook wendt of keert, Agile werken we allemaal in een bepaalde mate. Steeds meer HR- en marketingteams werken Agile. Niet vreemd, zo schreef ik eerder, want zelforganiseren en werken vanuit waarde zit in onze genen.

Less is more

Naar wat ik begrijp (ik heb ze niet geprint) is de Scrum Guide nu geen 19, maar nog maar 12 pagina’s lang. Dat is ruim een derde minder! Er is nog meer teruggegaan naar de basis. Schrijven is schrappen en dat is precies wat er is gebeurd. Less is more. Het handboek is minder toegespitst op het ontwikkelen van software (waar het initieel wel voor was bedacht) en daarmee dus beter toepasbaar voor andere takken van sport, zoals dus HR en marketing.
Ook is de term ‘Development Team’ komen te vervallen. Deze term werd nogal eens verward met die van ‘Scrum Team’, waar de makers van de examenvragen dankbaar gebruik van maakten, om een flink aantal strikvragen mee te vullen.

Gezamenlijke verantwoordelijkheid

Het uitgangspunt van een Scrum team was en is nog steeds dat het team gezamenlijk verantwoordelijkheid draagt. Voor het werk dat opgepakt wordt en de kwaliteit daarvan. En met het wegvallen van de term ‘Development Team’ is deze verantwoordelijkheid nog eenduidiger. Het development team bestond eigenlijk altijd al voor spek en bonen, want je wist in het examen al dat als er gevraagd werd naar wie welke verantwoordelijkheid had, je het development team altijd al weg kon strepen bij de antwoordmogelijkheden.

Een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het eindproduct. Eén team, één taak. Ik hou ervan. Niet wijzen, niet afwachten. “It is a cohesive unit of professionals focused on one objective at a time, the Product Goal.” Dat ‘Product Goal’ is ook nieuw. Hiermee kan het team (het Scrum Team dus) nog beter focussen.

Kleine evoluties

Alles bij elkaar zijn het kleine evoluties die er wel voor zorgen dat de Scrum Guide nóg meer handvatten biedt voor betere samenwerking, juist ook voor teams buiten de IT. Ik ben benieuwd wat jij vindt van de wijzigingen, of van Scrum in het algemeen. Of het jou handvatten biedt voor betere samenwerking en effectievere en meer efficiënte waardecreatie. Of dat je het maar een hype vindt. Die wel weer overwaait ten koste van de volgende trend.

Toolbox of checklist?

Zelf blijf ik in tweestrijd. Net als iedere methodiek of proces kan Scrum helpen. Wat ik dan jammer vind is dat de Guide eindigt met deze zin: “Scrum exists only in its entirety and functions well as a container for other techniques, methodologies, and practices.” Dat geeft de Agile fundamentalisten stokken om mee te slaan in organisaties die elementen van Agile willen gebruiken om er voordeel uit te halen. Want iedere best practice is in mijn ogen een toolbox om gereedschappen uit te halen naar eigen inzicht. Het mag nooit verplicht zijn de hele toolkit toe te passen.

Groeten,

Frank

Over de nieuwe Scrum guide namen wij ook een ‘Agile Borreltalk op. Deze bekijk je hier:

Wat is het gaaf om mensen in beweging te brengen!

Vanmorgen deden we de retro van ons blogproject naar aanleiding van mijn boekpresentatie in juni. 

Met vijf enthousiastelingen startten we, geïnspireerd door de stellingen en breakouts in het webinar, in eerste instantie zonder plan maar met een missie aan een meeting. We gingen een blog schrijven!

Inmiddels zijn we vijf blogs verder (je vindt ze in de blog hieronder) en bruist iedereen van de energie. De reacties op de blogs, het schrijfproces zelf, de inzichten die het heeft opgeleverd en de energie van het proces zorgen ervoor dat we besloten hebben door te gaan. Doorgaan met bloggen, maar ook met elkaar inspireren, scherp houden en supporten.

Wat begon als een ludieke manier om mijn boek in de etalage te zetten is uitgegroeid naar dat wat ik het liefste doe: mensen in beweging brengen. Zien wat er gebeurt als je energie aanboort. En dan te bedenken dat ik dat heb opgestart. Dat geeft mij dan weer een berg energie.

Het recept is niet complex. Het begon met een sessie om mensen te inspireren. Een beetje actie, een beetje humor, maar hen vooral in gesprek laten gaan. Hun eigen gedachten laten vormen en uit laten spreken. In net te korte timeboxes, zodat er ‘honger’ ontstond, een ‘appetite’ naar meer. En dan de mogelijkheid faciliteren om verder te gaan. En in die sessie ieders eigen motivatie naar boven halen en een kader bieden om die energie te laten vloeien. Eigen verantwoordelijkheid en eigenaarschap naar voren halen en dan successen maken, delen en vieren.
Dit project duurt niet voort omdat ik het wil, maar omdat het team het wil.

En daar draag ik graag aan bij.

Houd ons in de gaten, want er komt nog veel meer.

Groeten,

Frank

En nu Agile? – het boek

‘En nu Agile?’ is de vertaling van mijn eerste twee boeken naar de organisatiecontext. Hoe geef je persoonlijk leiderschap de ruimte die het verdient en waarom verdient het die ruimte? Welke rol spelen overtuigingen en denkpatronen in organisaties en hoe doorbreek je deze samen? Hoe zorg je voor samenwerking en een lerende organisatie? Hoe werk je in teams en worden die zelfs high performance teams?

Deze vragen beantwoord ik onder de paraplu van het Agile gedachtengoed, omdat ik heb ontdekt dat juist dit gedachtengoed mijn visie op organisaties goed ondersteunt.

€20,00

Winkel nu

Een boekpresentatie waarin het boek eigenlijk nauwelijks aan bod komt. Een kennissessie waarin het niet gaat om kennis delen, maar kennis maken. En die kennis niet alleen delen met de deelnemers, maar het effect vergroten en verlengen. Dat waren de uitgangspunten voor mijn boekpresentatie op 30 juni.

Niemand zit immers te wachten op een samenvatting van mijn boek. Bovendien, ik ben geen schrijver, ik ben patroon in teamactivatie en persoonlijk leiderschap. Ik wil voor de groep staan, mensen in beweging brengen, op andere gedachten. Zodat ze inzien dat ze wat te doen staat. Patronen doorbreken. En ik vind iets van Agile. Dus daar wilde ik mee aan de slag, zodat de deelnemers ook aan de slag gingen.

En dat gingen ze. Na een introductie van Ruud Peltzer namens de BPUG zette ik de deelnemers direct in beweging. Fysiek. Want ze hadden een rood en een groen item nodig, om te kunnen reageren op de stellingen. Eén minuut ren je rot. De sfeer zat er meteen lekker in. We gingen kennis maken. En kennismaken. Kennismaken door kennis te maken. Opgewarmd door de stellingen gingen de deelnemers in korte break-outs uiteen om hun inzichten te delen. Bewust iets te korte break-outs. Om de energie op te bouwen. Gretigheid op te wekken. Kennisdeling is leuk, maar het gaat om het effect ná de sessie. We hebben de sessie opgenomen en die is hier terug te kijken. Daarin vind je ook de resultaten van de break-outs zoals die zijn gedeeld in de chat.

Maar ook dat was niet genoeg.

Hoe kunnen we deze kennis nog verder vertalen naar nieuwe inzichten en deze ook weer delen? Hoe kunnen we gebruik maken van de opgewekte energie en deze gebruiken om een tweede golf te creëren?  Door samen een blog te gaan maken. Na de sessie konden de deelnemers zich opgeven voor een vervolgsessie, om samen de gemaakte kennis te gaan omzetten naar een blog.

In deze vervolgsessie bleek echter dat er niet alleen behoefte was om de kennis en inzichten te vertalen naar een nieuwe blog, de enthousiaste Agilisten (sommigen in de dop) wilden vooral ook blogger worden. Dus trok ik mijn blogworkshop ‘En nu bloggen!’ van de plank. Een praktische workshop voor mensen die wel zouden willen bloggen maar hele goede redenen hebben dit nog nooit gedaan te hebben. Omdat ze het niet kunnen. Niet durven. Niet weten waar ze over willen bloggen. Geen platform hebben om op te bloggen. Allemaal legitieme redenen. Maar eigenlijk niet. Want iedereen kan bloggen.

En zo gingen we heel praktisch aan de slag en hadden we aan het eind van de sessie vijf opzetjes voor blogs. En die gaan we de komende weken publiceren. En misschien volgt daarna nog wel een tweede serie. Ik trap bij deze af en draag het stokje over aan Feddo Soeterik, die jullie volgende week meeneemt op zijn ontdekkingsreis en zijn ervaring en inzichten deelt. Wat vraagt Agile van je en wat doet het met je? De week daarna vraagt Joost Comperen zich in zijn blog af of we niet allemaal Agile gebrainwasht zijn. Wat is er nou eigenlijk echt belangrijk? De harde structuren, processen en rituelen zijn randvoorwaardelijk, maar wordt de zachte kant niet onderschat? En hoe zacht is de harde kant eigenlijk? Een mooi haakje naar de post van Nicolette Post, die je op 7 augustus kunt lezen. Nicolette gaat op zoek naar Agile leiders om te ontdekken wat een Agile leider een goeie Agile leider maakt. Welke competenties heeft zij of hij?
Margot Kouwenberg sluit deze eerste serie af met een beschouwing van ons eigen proces. Want hoe is het nou eigenlijk gekomen dat we vanuit een sessie over een boek straks een serie blogs hebben geproduceerd? Hoe hebben de deelnemers hun eigen motivatie en kwaliteiten ingezet om tot dit resultaat te komen? En wat heeft Margot zelf geleerd van dit proces?

Voorafgaand aan mijn boekpresentatie heb ik het concept ervan een flink aantal keer ondersteboven gegooid. Op zoek naar een goeie mix van kennisdeling, een boekpresentatie (want hoe ‘hoort’ een boekpresentatie eigenlijk?) en interactie. En dan ook nog als webinar. Zo ingewikkeld als het leek, zo voor de hand liggend was de oplossing natuurlijk. Want waar ben ik zelf het beste in? In het faciliteren van workshops. In het activeren van mensen. Hen het beste uit zichzelf laten halen. Dus dat was wat het moest zijn. Net zoals ik deed op het kraamfeestje van mijn tweede boek. En wat gewoon mijn werk is. En mijn grootste hobby.

Missie geslaagd. De komende weken ga je de resultaten lezen via LinkedIn. Stay tuned!

Veel leesplezier!

Groeten, 

Frank

Lees hier de vervolgblogs:

Agile leren door te doen, door Feddo Soeterik

We zijn met z’n allen Agile gebrainwasht, door Joost Comperen

Gezocht: Agile leiders, door Nicolette Post

Mijn bewijs dat Agile werken werkt!, door Margot Kouwenberg

De afgelopen maanden schreef ik mijn derde boek. Want ik had toch weinig te doen. Al langer speelde ik met het idee om mijn inzichten die ik heb vastgelegd in mijn boeken ‘En nu jij!’ en ‘En nu echt!’ op te schrijven in organisatiecontext. Met deze boeken help ik jou om meer te doen wat jij leuk vindt, meer waarde toe te voegen en meer resultaat te bereiken.

De laatste jaren (al is het bijvoeglijk naamwoord ‘laatste’ bijna niet meer van toepassing) kwam ik steeds vaker in aanraking met vormen van Agile werken en bovendien kwam ik er steeds meer achter dat mijn werk en mijn visie op werken hier heel goed bij aansluiten. Ik heb het lang ontkend, maar uiteindelijk omarmd: ik predik Agile. Dus daarom: ‘En nu Agile!’ als titel van mijn derde boek. Dinsdag gaf ik een boekpresentatie (die kijk je hier terug) waarin we aan de hand van stellingen en vragen op zoek gingen naar nieuwe kennis om te kunnen delen. ‘Kennis maken door kennis te maken.’ Of: ‘Kennismaken door kennis te maken.’ Op basis van de output van deze sessie gaan we met een groepje deelnemers onze inzichten formuleren tot een blog, die we hier binnenkort zullen delen.

Nu deel ik alvast vijf inzichten die ik de afgelopen jaren opgedaan heb en die ook in ‘En nu Agile!’ staan. Over wat we nou met Agile moeten, wat het voor gevolgen heeft en hoe je het dan organiseert.

1. Agile is niks nieuws

‘Zelforganiseren zit in onze genen’, kopte mijn blog in januari van dit jaar bij P&O Partner. Slechts de afgelopen 100 jaar van onze evolutie werken we onder managers. Zelforganiserende teams liggen veel dichter bij onze natuur. Niet gek is het dan ook dat we teruggaan naar onze natuur in werkvormen die we dan nu ‘Agile’ noemen.

2. Het is geen organisatieverandering, maar een cultuurverandering

Het neerzetten van een nieuwe structuur, met processen en rituelen is het relatief makkelijke deel van de transformatie. Een geslaagde digitale transformatie is een combinatie van ‘harde’ en ‘zachte’ factoren. De harde factoren scheppen randvoorwaarden die mogelijkheden bieden. De zachte focusgebieden ontwikkelen een mindset die leidt tot het juiste gedrag. En dat gedrag vormt pas de werkelijke verandering.

Die mindset is gericht op elke dag een beetje beter worden in plaats van proberen dingen in een keer helemaal anders te gaan doen. Geen project dat na lang knutselen ineens iets oplevert, maar continu kleine brokjes werkende deliverables opleveren. En ondertussen is de winkel open (of het systeem draaiend).

3. Het begint bij leiderschap en HR kan daarbij helpen

Iedere verandering, en zeker een cultuurverandering als een Agile transformatie start bij inspirerend leiderschap. Open, eerlijke leiders die het goede voorbeeld geven. Deels zit dat in het selecteren van de juiste mensen voor die posities, anderzijds in het goed faciliteren van die leiders vanuit HR. De rol van managers verandert sterk door de opkomst van zelforganiserende teams. De sturing op motivatie, ontwikkeling en betekenis neemt de plek in van het sturen op KPI’s en targets. Met dedicated people coaches en tot op zekere hoogte autonome teams verandert ook de rol van de HR-afdeling. Er zit veel meer HR-kennis bij de nieuwe people coaches dan bij de eerdere, taak- of procesgerichte lijnmanagers. Bovendien wordt er gewerkt zonder vaste rollen en met nieuwe functies. De HR-afdeling kan strategisch gaan partneren over hoe het werk van de toekomst eruit ziet en wat de rol van de organisatie als werkgever hierin is.

4. Zonder gemotiveerde werknemers wordt het niets!

Mensen veranderen alleen uit noodzaak of uit verlangen. Uit angst of uit passie. Mensen moeten dus ‘geraakt’ worden om in beweging te komen. Een jaar of vier geleden verbaasde ik mij erover dat er zoveel naar kennis en ervaring (hardskills) en zo weinig naar motivatie en drijfveren werd gekeken bij het selecteren van de juiste medewerkers voor zogenoemde ‘high performance teams’. Nergens in de Agile-boekjes vond ik iets terug over ontwikkeldoelen of gedragsvoorkeuren. In SAFe is echter een van de 10 principes gericht op de intrinsieke motivatie van medewerkers. Niet zo gek, want over het belang van gemotiveerde, betrokken medewerkers hoeft onderhand geen discussie gevoerd te worden (over de aandacht daarvoor natuurlijk wel). Het is dan ook belangrijk te investeren in betekenis en zingeving.

5. Een Agile transformatie is nooit af

Een Agile transformatie is niet een project met een kop en een een staart. Met een projectmanager die maandelijks een rapportje rondstuurt met stoplichtjes en mijlpalen. Het is niet klaar als de dure consultants weg zijn. Dat is het einde van het begin. De bal rolt. Het vliegwiel draait. Een focus op het doel en daar dan naartoe werken. Continu open staan voor de werkelijkheid, experimenteren en dan bijstellen. Verandering wordt de nieuwe constante. Het gaat erom de mindset van ‘elke dag een beetje beter’ werkelijk te hebben geïnternaliseerd. Het is nooit af. Of het is af als men zich dat realiseert. Dat het nooit af is.

Groeten,

Frank

En nu Agile? – het boek

‘En nu Agile?’ is de vertaling van mijn eerste twee boeken naar de organisatiecontext. Hoe geef je persoonlijk leiderschap de ruimte die het verdient en waarom verdient het die ruimte? Welke rol spelen overtuigingen en denkpatronen in organisaties en hoe doorbreek je deze samen? Hoe zorg je voor samenwerking en een lerende organisatie? Hoe werk je in teams en worden die zelfs high performance teams?

Deze vragen beantwoord ik onder de paraplu van het Agile gedachtengoed, omdat ik heb ontdekt dat juist dit gedachtengoed mijn visie op organisaties goed ondersteunt.

€20,00

Winkel nu

Digitale transformatie gaat over het totaal van veranderingen die organisaties (en de mensen daarin) moeten doormaken om in de huidige markt relevant te blijven. De markt eist kwaliteit, service, snelheid en efficiency.

De primaire driver om achter de digitale transformatie aan te gaan is de toenemende digitalisering. Deze ontwikkeling biedt kansen en mogelijkheden, maar ook bedreigingen en verwachtingen. Met de verschuiving naar online is er meer transparantie, meer direct contact.

Dit betekent een shift in focus. En het moet sneller, want de klant klikt zo door naar de volgende. Alle kennis ligt op straat, ook het aanbod van de concurrent. Dus je moet wendbaar zijn om snel te kunnen schakelen. En efficiënt werken om de kosten binnen de perken te houden.

Maar alles heeft invloed op alles. Je kunt niet een ding veranderen en verwachten dat al het andere gelijk blijft. Het moet integraal.

Lees verder bij P&O Partner!

En nu Agile? – het boek

‘En nu Agile?’ is de vertaling van mijn eerste twee boeken naar de organisatiecontext. Hoe geef je persoonlijk leiderschap de ruimte die het verdient en waarom verdient het die ruimte? Welke rol spelen overtuigingen en denkpatronen in organisaties en hoe doorbreek je deze samen? Hoe zorg je voor samenwerking en een lerende organisatie? Hoe werk je in teams en worden die zelfs high performance teams?

Deze vragen beantwoord ik onder de paraplu van het Agile gedachtengoed, omdat ik heb ontdekt dat juist dit gedachtengoed mijn visie op organisaties goed ondersteunt.

€20,00

Shop nu

Creativiteit gaat over het bedenken van nieuwe dingen. Liefst dingen die niemand ooit eerder bedacht. Zelfs dingen die niet mogelijk werden geacht in ‘de box’ van de denkpatronen van mensen. Dat geeft een concurrentie-voordeel. In ‘En nu echt!’ heb ik al een flink hoofdstuk gewijd aan creativiteit en outside the box denken. Dat ga ik hier niet herhalen. Wel benadruk ik hier dat creativiteit pas werkt als het opgezocht wordt. Als er tijd genomen wordt om de gedachten eens de vrije loop te laten. Ik schreef al een blog over het belang van creativiteit in organisaties.
Onder druk zijn mensen niet creatief. Een team dat helemaal tot de nok volgestopt wordt met werk, komt niet met de beste oplossing aan het einde van de sprint. In het Agile Manifesto, en ook binnen Scrum wordt die oplossing ‘working software’ genoemd, maar het is helemaal niet zo dat Agile alleen maar werkt binnen de IT. Integendeel. Dat is waar het bedacht is, omdat innovatie nu eenmaal vaak begint binnen de IT.

Wij, mensen, zijn geconditioneerd om werk op een bepaalde manier te doen. We zitten vol normen en waarden en onze kennis en ervaring beperkt ons denkkader. We weten alleen maar wat we weten en denken dat dat de waarheid is. Uit onderzoek van de Amerikaanse wetenschapper George Land blijkt dat onze creativiteit sterk afneemt naarmate we ouder worden. In een onderzoek naar creativiteit en innovatie kreeg 98% van de vijfjarigen het label ‘genius’ opgeplakt. Vijfjarigen hebben een open blik en hebben weinig kennis en ervaring die hen vertelt dat dingen niet kunnen. Tegen de tijd dat ze 10 zijn krijgt nog maar 12% het label opgespeld. Bij de leeftijd van 15 is dat 5% en bij volwassenen haalde slechts 2% deze score. We hebben deze 2% dus hard nodig en vooral elkaars perspectief op de werkelijkheid.

Als mensen elkaar opzoeken, los zijn van hectiek en zich openstellen voor de ‘waarheid’ van de ander, kunnen er nieuwe dingen ontstaan. Vanuit een focus op de waarde voor de klant in plaats van op het vooraf bedachte eindproduct. En dus niet vanuit een functie of structuur. Juist door het (deels) ontbreken daarvan wordt ieder teamlid in staat gesteld haar of zijn zegje te doen. Juist die collega met een andere achtergrond heeft een frisse (outside the box) blik. Die wil je horen. Daarom zit diegene er bij. Juist dat zorgt voor nieuwe inzichten, door de verschillende ‘waarheden’ te stapelen en zo een gezamenlijke, veel grotere box te bouwen.

Dat is niet makkelijk, want dat zijn we niet gewend. Zowel die collega niet, want die ‘is er niet van’, als de rest van het team die de autoriteit van de collega zal betwisten, zeker als die niet de vaktermen hanteert die gebruikelijk zijn. Maar, zoals ik eerder al schreef: het zit wel in onze natuur om samen te werken op basis van toegevoegde waarde. Vroeger liep de spoorzoeker voorop en werd die afgewisseld door de jager als de prooi in zicht was. Ondertussen werd de rangorde continu ter discussie gesteld, toen meestal door een gevecht aan te gaan. Inmiddels zijn we ‘beschaafd’ genoeg dat we dat niet meer te hoeven doen.

De principes en frameworks binnen Agile bieden de mogelijkheden om creatief te zijn. Maar de methode is niet leidend: creativiteit is noodzaak, dus Agile is het antwoord op de vraag hoe we zo snel mogelijk de meest oorspronkelijke ideeën kunnen genereren en om kunnen zetten in werkende oplossingen. En daar passen mooie frameworks bij die je handvatten kunnen geven om dit vorm te geven.

Groeten,

Frank

Deze post is onderdeel van mijn derde boek ‘En nu Agile!’ Op ennuagile.nl lees je daar meer over. Of je bestelt het boek direct in de shop.

De afgelopen jaren heb ik mij beziggehouden met het leuker maken van werk en het veranderen naar een werkwijze waarin teams focussen op elke dag een beetje beter worden. Ik doe dit als trainer en coach en richt mij op drijfveren, motivatie, gedrag en samenwerking.

Hierin maak ik gebruik van de kennis en inzichten die ik heb vastgelegd in mijn boeken ‘En nu jij!’ en ‘En nu echt!’. Met deze boeken help ik jou om meer te doen wat jij leuk vindt, meer waarde toe te voegen en meer resultaat te bereiken. Dat is ook waar mijn trainingen zich in eerste instantie op richtten. Ondertussen was ik ook als manager verantwoordelijk voor teams en afdelingen waarmee we werkten aan gezamenlijke doelen. Steeds meer ging ik mij richten op het inzetten van talent, het naar boven halen van de onderlinge perspectieven en de verschillen daartussen, en het identificeren van de belemmeringen die succesvol samenwerken, maximale waarde leveren en werkplezier tegenwerken. Om vervolgens die belemmeringen door het team zelf weg te laten nemen in workshops en werkgroepen.

Al best een tijdje hing het idee in mijn hoofd om de toepassing van de inzichten uit mijn eerste twee boeken op te schrijven in organisatiecontext. Wat is de waarde hiervan voor organisaties? En wat is mijn visie op organisatieverandering? In eerste instantie had ik als werktitel ‘En nu wij!’ bedacht. De url (ennuwij.nl) had ik ook alvast aangeschaft. Maar dat was niet genoeg. Want ik was met ongeveer twee zinnen per boek wel klaar:

• Mensen gaan pas veranderen als zij geraakt worden in hun eigen missie, hun purpose. Werken wordt leuker als je werkt vanuit je drijfveren.
• Mensen hebben allemaal een eigen versie van de waarheid. Er zijn allemaal belemmeringen vanuit ons brein die ons ervan weerhouden ‘de juiste dingen’ te doen.

Daaraan kon ik dan nog toevoegen dat organisatieverandering niet werkt met grootse meerjarenprogramma’s, maar dat het moet gaan over kleine stapjes zetten. Zo eindigde ik beide eerdere boeken ook: doe vandaag iets, dan wordt het morgen beter. En blijf dat herhalen. Ik kwam op de tagline ‘Elke dag een beetje beter’: de samenvatting van hoe ik verandering en ontwikkeling aanpak. Ontwikkeling van teams en mensen.

Als je rekening houdt met deze twee (plus een) uitgangspunten en die toepast in je veranderprogramma, boost je de verandering en de impact daarvan.

Maar ik wilde het relevanter maken en specifieker. Waarom dit boek? Waarin verschilt dit van andere boeken over organisaties of verandermanagement?

De laatste jaren (al is het bijvoeglijk naamwoord ‘laatste’ bijna niet meer van toepassing) kwam ik steeds vaker in aanraking met vormen van Agile werken en bovendien kwam ik er steeds meer achter dat mijn werk en mijn visie op werken hier heel goed bij aansluiten. Ik heb het lang ontkend, maar uiteindelijk omarmd: ik predik Agile. Dus daarom: ‘En nu Agile!’ als titel van mijn derde boek. Agile is de paraplu geworden waar ik mijn gedachten onder kan samenvatten. In vier delen. Over de noodzaak van Agile, het werken in teams, de gevolgen voor de organisatie en uiteindelijk over de verandering naar Agile werken, die over het algemeen de Agile transformatie wordt genoemd.

Veel leesplezier en veel geluk!

Groeten,

Frank